طراحی چارچوب بازاریابی اقناعی مولد مبتنی بر عاملهای هوش مصنوعی خودمختار در بستر فناوریهای متاورس
الموضوعات : مديريت تکنولوژي
درنا عبداللهی
1
,
محمد محمدی
2
1 - دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 - دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
الکلمات المفتاحية: بازاریابی اقناعی مولد, عاملهای هوش مصنوعی خودمختار, متاورس, تحلیل مضمون, بازاریابی هوشمند, تعامل انسان و ماشین.,
ملخص المقالة :
رشد شتابان فناوریهای هوشمند و ظهور متاورس، مرزهای سنتی بازاریابی را درنوردیده و زمینهساز شکلگیری شیوههای نوینی از تعامل میان انسان و ماشین شده است. در چنین محیطی، عاملهای هوش مصنوعی خودمختار قادرند نقش کلیدی در درک رفتار، تحلیل ترجیحات و اقناع کاربران ایفا کنند و بدینوسیله رویکردهای بازاریابی را از الگوهای خطی و یکسویه به نظامهای پویا و تعاملی ارتقاء دهند. باتوجهبه این دگرگونی بنیادین، ضرورت دارد چارچوبی علمی و مفهومی برای بازاریابی اقناعی مولد در بستر فناوریهای متاورس طراحی شود تا بتواند متناسب با نیازهای شناختی، عاطفی و تجربی کاربران عمل نماید. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجامگرفته است. دادهها از طریق مرور نظاممند مطالعات علمی و مصاحبههای نیمهساختاریافته با ۱۵ نفر از متخصصان حوزههای بازاریابی دیجیتال، طراحی تجربه کاربر و هوش مصنوعی گردآوری شد. تحلیل دادهها با بهرهگیری از الگوی ششمرحلهای براون و کلارک صورت گرفت. نتایج نشان داد چهار مضمون اصلی شامل «هوشمندی اقناعی عاملها»، «تولید محتوای شخصیسازیشده و تطبیقی»، «تعامل احساسی در فضاهای متاورسی» و «اخلاق و اعتماد در تصمیمگیری خودکار» چارچوب نهایی را شکل میدهند. یافتهها بیانگر آن است که چارچوب پیشنهادی میتواند مبنایی برای توسعه راهبردهای بازاریابی هوشمند و انسانمحور در متاورس باشد و به ارتقای کیفیت تجربه کاربر و اثربخشی فرایندهای اقناع منجر شود. در نهایت، این پژوهش مسیر تازهای را برای همگرایی میان فناوریهای هوش مصنوعی، متاورس و بازاریابی دیجیتال ترسیم میکند.
1- مهدی احمدی و فاطمه رضایی، بازاریابی دیجیتال و هوش مصنوعی: راهبردها و کاربردها، تهران، ایران: نشر دانشگاهی، چاپ اول، ۱۳۹۹، ص. ۲۳–۵۰.
2- سعید کریمی، فناوریهای متاورس و تجربه کاربری، تهران، ایران: انتشارات علوم نوین، چاپ دوم، ۱۴۰۰، ص. ۷۸–۱۰۵.
3- نسترن موسوی و مهدی حسینی، “تحلیل رفتار کاربران در فضای متاورس و اثرات بازاریابی دیجیتال”، مجله مدیریت فناوری اطلاعات، جلد ۵، ۱۴۰۱، ص. ۱۱۵–۱۳۴.
4- رضا پورحسینی، هوش مصنوعی و سیستمهای خودمختار: مبانی و کاربردها، تهران، ایران: انتشارات علمی و فرهنگی، چاپ اول، ۱۳۹۸، ص. ۱۵۰–۱۸۰.
5- A. Dwivedi, R. Hughes, M. Ismagilova, et al., “Metaverse marketing: Opportunities, challenges, and future research agenda,” J. Bus. Res., vol. 150, pp. 112–128, 2023.
6- P. Verhagen, J. van Nes, and L. Feldberg, “User experience in virtual environments: The role of emotion and engagement,” Comput. Human Behav., vol. 101, pp. 1–15, 2023.
7- J. Li, M. Wang, and K. Chen, “Autonomous agents in persuasive marketing: A review,” J. Interact. Mark., vol. 52, pp. 12–25, 2023.
8- S. Kaplan and M. Haenlein, “Siri, Siri, in my hand: Who’s the fairest in the land? On the interpretations, illustrations, and implications of artificial intelligence,” Bus. Horiz., vol. 62, no. 1, pp. 15–25, 2023.
9- R. Smith, L. Anderson, and C. Taylor, “Exploring the influence of AI-powered personalization within the Metaverse ecosystem,” ACR J. Marketing Sci., pp. 45–62, 2024.
10- L. Johnson, “Ethics of trustworthiness in autonomous systems: A scoping review,” AI Soc., pp. 101–120, 2024.
11- M. Brown, “Towards ethical evolution: Responsible autonomy of artificial intelligence systems,” in Responsible AI: Principles and Practices, Springer Nature, 2025, pp. 7–29.